1. Blog
  2. Wettelijke rente berekenen? Bereken de rente zo zelf!
  1. Blog
  2. Wettelijke rente berekenen? Bereken de rente zo zelf!

Eenvoudig de wettelijke rente berekenen

Boekhouding 29 mei 2017 Leestijd 5 minuten
Henk-Jan

Henk-Jan

Founder

Als ondernemer is de kans groot dat je te maken krijgt met achterstallige betalingen van debiteuren. Wist je dat je over dit bedrag ook de wettelijke rente mag berekenen? Bedrijven en overheid zijn automatisch wettelijke rente verschuldigd als ze de betalingstermijn overschrijden. Dit bedrag mag je bij het factuurbedrag optellen wanneer je klant de afgesproken betalingstermijn niet nakomt.

De wettelijke handelsrente is vastgesteld op 8,00%. Deze wettelijke rente ligt dus veel hoger dan de rente die een ondernemer bij de bank kan ontvangen. Het is ook mogelijk om in je algemene voorwaarden een nog hoger rentepercentage t.a.v. achterstallige betalingen vast te leggen.

In dit artikel behandelen we de wettelijke rente. We zullen kijken wat de wettelijke rente precies inhoudt, wanneer je het kan inzetten en wat een rente op rente berekening is. Vervolgens laten we zien hoe je de wettelijke rente in je sommatie opneemt. Ook zullen we kijken hoe je contractueel een (hoger) rentebedrag kan vastleggen.

Wil je sneller betaald worden? Ga dan online boekhouden met een boekhoudprogramma die automatische betalingsherinneringen ondersteunt.

Wat is wettelijke rente?

Iedere ondernemer krijgt er vroeg of laat mee te maken. Ook al ga je coulant om met betaaltermijnen, de debiteur blijft in gebreke. Erg vervelend omdat je als ondernemer hierdoor in onzekerheid blijft over de betaling. Maar ook omdat je rente misloopt, die je anders van bijvoorbeeld de bank had kunnen ontvangen.

Om ondernemers een middel te geven waarmee ze hun wanbetalers tot betalen kunnen dwingen, heeft de wetgever de wettelijke rente in het leven geroepen. Hierbij heeft de wetgever een onderscheid gemaakt tussen de wettelijke handelsrente en de (vaak lagere) wettelijke rente bij niet-handelstransacties (ook wel: consumentenrente).

Wettelijke handelsrente

De wettelijke handelsrente is van toepassing op achterstallige betalingen tussen ondernemingen, maar ook bij handelsovereenkomsten met de overheid. Daarnaast kunnen natuurlijke personen die handelen als ZZP’er ook de wettelijke rente doorberekenen.

De wettelijke handelsrente wordt bepaald op basis van de renteberichten van de Europese Centrale Bank. Deze renteberichten worden elk half jaar worden bijgewerkt. De actuele handelsrente kun je gemakkelijk vinden op de website van de Rijksoverheid. De actuele wettelijke handelsrente is vastgesteld op 8.00%.

Verschil tussen wettelijke rente en wettelijke handelsrente

Sinds 1 december 2002 wordt er onderscheid gemaakt tussen de wettelijke rente, van toepassing op transacties tussen ondernemingen en/of overheidsinstanties (handelstransacties), en de 'gewone' wettelijke rente. Deze rente geldt voor alle transacties die geen handelstransacties zijn (niet-handelstransacties) en wordt ook wel consumentenrente genoemd.

Wettelijke rente bij consumententransacties

De wettelijke rente bij niet-handelstransacties (consumentenrente) kan ook elk half jaar worden gewijzigd. Deze rente blijft over het algemeen stabieler dan de wettelijke handelsrente. Elke verhoging of verlaging van de wettelijke rente bij consumententransacties wordt bovendien beperkt tot een maximaal verschil van twee procent t.o.v. het vorige renteprecentage. Deze rentes worden bij Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) vastgesteld en worden vervolgens gepubliceerd in het Staatsblad. De actuele wettelijke consumentenrente is vastgesteld op 2.00%.

Verschil tussen wettelijke rente en contractuele rente

Contractspartijen kunnen rentepercentages ook in een overeenkomst of in de algemene voorwaarden vastleggen. Zo kan worden afgesproken dat bij een te late betaling een afgesproken rentepercentage, van bijvoorbeeld 1,5% per maand, is verschuldigd. Als partijen dit doen dan is er sprake van contractuele rente en niet van wettelijke rente. In de praktijk zal de contractuele rente vaak hoger zijn dan de wettelijke rente.

Rente op rente (samengestelde rente)

De wettelijke rente wordt als rente op rente berekend. Deze berekening heet ook wel de samengestelde rente. Dit houdt in dat wanneer een betaling achterstallig is, over de rente zelf na ieder jaar ook weer rente dient te worden betaald. Dit in tegenstelling tot de enkelvoudige rente, waarbij enkel over het originele factuurbedrag rente wordt betaald.

Op deze manier kan de rente en het totaal verschuldigde bedrag met een steile curve groeien. Zeker bij een betaling die al erg lang open staat. Dit maakt de berekening van de wettelijke rente enigzins complex.

Hoe wettelijke rente berekenen?

Zoals gezegd kan het berekenen van de wettelijke rente lastig zijn. Zeker wanneer de betaling lange tijd onbetaald blijft. Zo moet je rekening houden met schrikkeljaren, maar ook met de berekening van rente op rente.

Met calculator

Bij het berekenen van de wettelijke rente is het erg handig om het wettelijke rente berekenen met een rente calculator op het internet te doen. Je kan ook een rente calculator maken in een Excel-sheet.

Met boekhoudsoftware

Met sommige boekhoudpakketten kun je automatisch de wettelijke rente berekenen. Kortom, je hoeft zelf geen ingewikkelde berekeningen te doen, maar voert alleen de benodigde gegevens in en de software doet de rest.

Bekijk hier een overzicht van alle boekhoudsoftware aanbieders

Zelf de wettelijke rente berekenen

De wettelijke rente berekenen kan redelijk eenvoudig. Maak je je eigen rente berekening, bijvoorbeeld in Excel? Houd dan rekening met de volgende factoren:

  • Maak onderscheid welke rente je toe moet passen: handelsrente of consumentenrente (afhankelijk van je debiteur).
  • Maak gebruik van de correcte rentes. Deze vind je op de website van de Belastingdienst of bijvoorbeeld op wettelijke-rente.com.
  • Bereken de rente niet over de factuurdatum, maar over de betaaldatum.
  • Splits op in periodes, wanneer de rentetarieven tussentijds worden aangepast.
  • Houd rekening met schrikkeljaren.
  • Voeg ieder jaar de rente op rente bij de hoofdsom. Dit betreft niet een kalenderjaar, maar 365 of 366 dagen nadat uw betaling achterstallig is geworden.
  • Heb je met de debiteur een contractuele rente afgesproken? Bijvoorbeeld in je algemene voorwaarden. Hanteer dan deze afgesproken percentages wanneer de wettelijke rentepercentages lager zijn dan de afgesproken percentages.

Op het internet vind je voldoende voorbeelden van Excel rente berekeningen.

Controleer ook altijd even of jouw wettelijke rente berekening klopt, via een rente calculator op het internet.

Voorbeeld berekening

Wanneer je een product op 1 april levert en de factuur met een betalingstermijn van 14 dagen à €1.000 wordt tegelijkertijd ontvangen, dan gaat de wettelijke rente in op 15 april. Wordt er pas op 15 mei betaald, dan is de afnemer op die datum 31/365 x (8,05% van €1.000) = €6,84 aan rente verschuldigd. Het te betalen bedrag wordt dan €1.006,84. Blijft de betaling langer dan een jaar uit, dan mag je na een jaar de rente bij het totaalbedrag optellen. Daarna bereken je nogmaals de rente over het nieuwe totaalbedrag (rente over rente).

Wanneer de wettelijke rente berekenen?

Tenzij anders is afgesproken, gaat de wettelijke rente gaat lopen als de debiteur (schuldenaar) in verzuim is (Art. 6:119 BW). Het verzuim treedt in vanaf de in de ingebrekestelling genoemde fatale termijn (zie hieronder). Regelmatig wordt vooraf overeengekomen dat de betaaltermijn van de factuur tevens de fatale termijn is. In deze gevallen is de wettelijke rente verschuldigd zonder nadere ingebrekestelling.

Je kan geen wettelijke rente berekenen als je zelf in gebreke bent. Bijvoorbeeld omdat je je afspraken niet bent nagekomen (niet deugdelijk hebt gepresteerd).

Wanneer gaat de wettelijke rente lopen?

Het hoge tarief van de wettelijke rente voor bedrijven of de overheid (wettelijke rente voor handelstransacties) mag je wettelijk gezien berekenen vanaf:

  • 30 dagen nadat de klant jouw factuur heeft ontvangen;
  • 30 dagen nadat de klant de prestatie heeft ontvangen. Dit geldt als de datum van ontvangst van de factuur niet vaststaat, of als de klant de factuur eerder gekregen heeft dan de prestatie;
  • de dag waarop de afgesproken termijn van goedkeuring of aanvaarding is verstreken.

Zoals we hiervoor aangaven mag je de termijn van 30 dagen verlengen of inkorten, door zelf afspraken te maken met je klant. Dit kun je bijvoorbeeld doen via algemene voorwaarden.

Sommatie met wettelijke rente

Betaalt je debiteur de rekeningen niet? Bij vaste klanten is het slim om dan eerst één of meerdere herinneringen te sturen. Reageert de klant ook niet na herhaaldelijk herinneren? Dan kun je hem een aanmaning toezenden. Dit is een brief waarmee je de klant tot betalen probeert te bewegen. De tekst van een aanmaning is dwingend en stelt opnieuw een (relatief korte) betalingstermijn. Haalt ook dit niks uit, stuur dan de schuldenaar een sommatie (ingebrekestelling) met een fatale termijn. Hiermee geef je hem een laatste kans om de factuur zonder verdere kosten te voldoen.

Naast een laatste betalingstermijn vermeld je in de sommatie duidelijk wat de consequenties zijn als er opniew niet wordt betaald. Bijvoorbeeld dat je de vordering dan uit handen zult geven aan een incassobureau en dat het openstaande bedrag dan zal worden vermeerderd met incassokosten. Om de druk tot betaling op te voeren is het slim om in je sommatie naast de hoofdsom, tevens de wettelijke rente op te nemen.

Bedrijven en overheden zijn automatisch wettelijke rente verschuldigd wanneer ze de betalingstermijn overschrijden. Om wettelijke rente te krijgen is het niet noodzakelijk een aanmaning of ingebrekestelling te versturen. Bij levering aan consumenten moet je dit wel doen.

Een hogere rente in algemene voorwaarden of contract

Het is voor een ondernemer verstandig om een bepaling over de gehanteerde wettelijke handelsrente op te nemen in de algemene voorwaarden. Hierin leg je vast welke tarieven je hanteert en wanneer deze gaan lopen. Zo weten afnemers dat je bij achterstallige betalingen ook daadwerkelijk rente zal berekenen. Maar dit doe je ook omdat je dan een hogere rente dan de standaard wettelijke handelsrente kan opnemen.

Een bepaling waarin je een hogere rente afspreekt kan er bijvoorbeeld zo uitzien:

Bij overschrijding van de betalingstermijn is de afnemer de wettelijke handelsrente ex artikel 6:119 a Burgerlijk Wetboek verschuldigd, vermeerderd met 10 procent over het factuurbedrag. Ingaande op het moment van de overschrijding van de betalingstermijn.

Conclusie

De wettelijke rente is voor ondernemers een krachtig middel om afnemers te stimuleren tot het tijdig betalen van facturen. Vooral wanneer de afnemer een overheid of een andere onderneming betreft kunnen de rentebedragen behoorlijk oplopen. De rentepercentages zijn bovendien ook in te zetten door in overeenkomsten of algemene voorwaarden een hogere contractuele rente op te nemen. Om de rente te berekenen gebruik je de samengestelde rente. Dit wil zeggen dat er over de rente die reeds is berekend, ook rente wordt betaald.

Voor het berekenen van de wettelijke rente kun je gebruik maken van de website www.wettelijke-rente.com. Je kunt dan een direct een PDF van de berekening downloaden.

Gerelateerde artikelen

17 september 2018

Wat past bij jou? Boekhouden in Excel of met boekhoudsoftware?

Boekhouding Excel

Wat past bij jou? Boekhouden in Excel of met boekhoudsoftware? Ontdek in dit blog welke manier bij jouw bedrijf past.

31 oktober 2018

Wat zijn de beste zakelijke apps?

Boekhouding Urenregistratie Crm systeem Facturatie

Is de treincoupé ook jouw tweede huis geworden? Gaan de zaken goed en zit je hierdoor vaak in het buitenland? Doe jouw zaken met een business app!

15 september 2018

Boekhouden met een open-source boekhoudprogramma?

Boekhouding

Ben jij op zoek naar een open source boekhoudpakket? Bekijk dan hier de voor- en nadelen zodat je een goede keuze maakt.

Dit is Appwiki

Appwiki is het beginpunt voor bedrijfssoftware selectie. Wij geloven dat bedrijven met online tools en software slimmer, sneller en flexibeler zijn. En dus beter hun klanten kunnen helpen en beter concurreren in de markt.

Appwiki werkt voor jou

Appwiki experts adviseren jou bij software selectie. Jouw wensen en bedrijfsprofiel bepalen de meest geschikte software. We brengen onze kennis, informatie van leveranciers en data van gebruikers samen, zodat jij eenvoudig een selectie maakt en snel software vindt die bij je past. 

En zo werkt Appwiki

We brengen in je in contact met software aanbieders en ontvangen daarvoor een vergoeding. Adviseren we dan alleen aanbieders die betalen? Nee hoor, we adviseren alleen de aanbieders waarvan we zeker weten dat ze bij jouw bedrijf passen.

Products