Analyse: AI-gebruik per branche in 2025
Ruim de helft van de informatie- en communicatiebedrijven zet AI in, in de horeca slechts 6 procent
Ruim de helft van de informatie- en communicatiebedrijven zet AI in, in de horeca slechts 6 procent
Kunstmatige intelligentie verschuift in hoog tempo van experiment naar dagelijkse bedrijfsvoering. Maar het tempo waarin Nederlandse bedrijven AI omarmen verschilt sterk per sector. In de ene branche is AI inmiddels gemeengoed, in de andere blijft het gebruik beperkt tot een handvol bedrijven.
Wij analyseerden cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) over de branches waarin Nederlandse bedrijven in 2025 het vaakst AI gebruikten, hoe dit zich in twee jaar tijd heeft ontwikkeld, en waarvoor zij de technologie inzetten.
De verschillen blijken groot. In de informatie en communicatie gebruikte 54 procent van de bedrijven AI, terwijl dat in de horeca bij slechts 6 procent het geval was, een verschil van negen keer. Ook tussen de dienstverlenende sectoren en de meer fysieke branches als bouw, vervoer en horeca tekent zich een duidelijke tweedeling af.
Over alle branches heen gebruikte in 2025 ongeveer één op de zes Nederlandse bedrijven AI, een verdubbeling ten opzichte van twee jaar eerder. In de meest recente CBS-cijfers, die zich beperken tot bedrijven met tien of meer werkzame personen, ligt dat aandeel hoger: 33 procent in 2025, tegen 14 procent in 2023.
AI-gebruik in Nederland · 2025
Hoogste AI-gebruik, in de sector informatie en communicatie
Laagste AI-gebruik, in de horeca
Van de AI-gebruikende bedrijven zet AI in voor marketing of verkoop
Ongeveer 1 op de 6 Nederlandse bedrijven gebruikte AI in 2025 — een verdubbeling in twee jaar.
Bron: CBS, ICT-gebruik bedrijven 2025
In het interactieve dashboard hieronder zie je per branche welk aandeel van de bedrijven AI gebruikte in 2025, 2024 en 2023. Selecteer een branche in het dropdown-menu om de cijfers te bekijken en te vergelijken met het gemiddelde over alle branches.
Interactief · AI-gebruik per branche
AI-gebruik 2025
Alle bedrijven
Toename 2023–2025
procentpunten
Gemiddeld 2025
Alle 11 branches
Bron: CBS, ICT-gebruik bedrijven (nieuwscijfers dec. 2025, alle bedrijven).
Deze analyse gaat uitsluitend over het aandeel bedrijven dat AI-technologie gebruikt, uitgesplitst naar branche, en over de doeleinden waarvoor zij AI inzetten. De intensiteit van het gebruik, investeringen in AI of de gevolgen voor werkgelegenheid zijn buiten beschouwing gelaten.
Het CBS rekent onder AI de software en systemen op basis van kunstmatige intelligentie, opgedeeld in acht specifieke technologieën, waaronder textmining, natural language generation, spraakherkenning, machine learning en beeld- of gezichtsherkenning. Het gaat dus om bedrijven die dergelijke AI-software daadwerkelijk in hun bedrijfsvoering gebruiken. De cijfers zijn afkomstig uit het onderzoek ICT-gebruik bij bedrijven en betreffen voorlopige cijfers over 2025.
Het AI-gebruik onder Nederlandse bedrijven groeit snel. Volgens de CBS-cijfers van december 2025 verdubbelde het aandeel bedrijven dat AI gebruikt in twee jaar tijd tot ongeveer één op de zes in 2025. De meest gebruikte technologieën waren textmining, waarmee geschreven tekst wordt geanalyseerd, en natural language generation, waarmee tekst wordt gegenereerd. Het gebruik van textmining steeg van 4 procent van de bedrijven in 2023 naar 12 procent in 2025; ook spraakherkenning verdrievoudigde.
Je ziet in deze analyse twee cijferreeksen naast elkaar staan, en die verschillen omdat ze niet naar dezelfde groep bedrijven kijken. De eerste reeks telt álle bedrijven mee vanaf twee werkzame personen inclusief de vele kleine bedrijven, die nog relatief weinig AI gebruiken. Daardoor komt die reeks uit op ongeveer één op de zes. De tweede reeks, die het CBS in februari 2026 publiceerde, beperkt zich tot bedrijven met tien of meer werkzame personen en hanteert bovendien een verbeterde wegingsmethode. Grotere bedrijven nemen AI sneller op, dus die percentages liggen hoger: 33 procent in 2025, tegen 23 procent in 2024 en 14 procent in 2023. Daarnaast overwoog 10 procent van de bedrijven het gebruik van AI zonder het al toe te passen. Het zijn dus geen tegenstrijdige cijfers, maar twee meetlatten op hetzelfde fenomeen en juist door ze naast elkaar te zetten, wordt zichtbaar hoe sterk AI-gebruik samenhangt met bedrijfsgrootte.
Landelijke trend · 2023–2025
Het aandeel bedrijven dat AI gebruikt groeit elk jaar. Onder grotere bedrijven (10 of meer werkzame personen) ligt het gebruik telkens fors hoger.
| Jaar | Alle bedrijvenCBS, dec. 2025 | Bedrijven met 10+ werkzame personenCBS-longread, feb. 2026 |
|---|
Bron: CBS, ICT-gebruik bij bedrijven (nieuwsbericht 12 december 2025 en longread Digitalisering en kenniseconomie 2025, 10 februari 2026). Data opgehaald op 5 juni 2026.
De spreiding tussen branches is fors. De drie dienstverlenende koplopers, informatie en communicatie, specialistische zakelijke dienstverlening en financiële dienstverlening, gebruikten in 2025 vier tot negen keer zo vaak AI als de hekkensluiters horeca, vervoer en opslag en bouwnijverheid. De grafiek hieronder zet alle branches op volgorde.
Ranglijst · AI-gebruik 2025
Alle 11 branches gerangschikt op AI-gebruik in 2025, met de cijfers van 2024 en 2023 eronder om de ontwikkeling te tonen.
Bron: CBS, ICT-gebruik bedrijven (nieuwscijfers dec. 2025, alle bedrijven).
Bedrijven die AI gebruiken, doen dat het vaakst voor marketing of verkoop. Ruim een derde van de AI-gebruikende bedrijven zette de technologie daarvoor in. Daarna volgen bedrijfsadministratie of bestuurstaken, zoals risicobeoordeling, het selecteren van sollicitanten, vertalingen en planning, en onderzoek en ontwikkeling. Deze toepassingen sluiten aan op functies die in veel alledaagse bedrijfssoftware terugkomen, van marketing- en verkoopsystemen tot administratie- en boekhoudpakketten; AI wordt steeds vaker als ingebouwde functie binnen die software aangeboden.
Waarvoor · AI-gebruik 2025
Onder bedrijven die AI gebruiken, is marketing en verkoop de meest voorkomende toepassing. Logistiek sluit de rij.
Bron: CBS, ICT-gebruik bij bedrijven 2025. Percentages als aandeel van de bedrijven die AI gebruiken (meerdere toepassingen mogelijk).
Naast de verschillen tussen branches speelt ook de bedrijfsomvang een rol. De sterkste toename van het AI-gebruik deed zich voor bij middelgrote bedrijven met 50 tot 250 werkzame personen: in deze groep steeg het aandeel met AI van 20 procent in 2023 naar 45 procent in 2025. Daarmee haalden middelgrote bedrijven een deel van hun achterstand op de grootste bedrijven in. Het patroon is consistent met de branchecijfers: sectoren met relatief veel grotere, kantoorgerichte bedrijven, zoals de informatie en communicatie en de financiële dienstverlening, kennen het hoogste AI-gebruik.
Hieronder lichten wij het AI-gebruik per branche kort toe, van de koploper tot de hekkensluiter.
Voor deze analyse gebruikten wij de cijfers uit het CBS-onderzoek ICT-gebruik bij bedrijven over verslagjaar 2025. Deze enquête meet het ICT-gebruik bij bedrijven met ten minste twee werkzame personen, binnen de door het CBS onderzochte bedrijfstakken. Per branche is het aandeel bedrijven bepaald dat een of meer van acht door het CBS onderscheiden AI-technologieën gebruikte. Daarnaast is gekeken naar de doeleinden waarvoor AI wordt ingezet en naar de ontwikkeling sinds 2023.
Wij hanteren twee CBS-reeksen naast elkaar. De eerste is afkomstig uit het CBS-nieuwsbericht van 12 december 2025 en bevat de volledige uitsplitsing naar branche en toepassing; deze reeks rekent alle bedrijven vanaf twee werkzame personen mee. De tweede is afkomstig uit de CBS-longread Digitalisering en kenniseconomie 2025 van 10 februari 2026, die zich beperkt tot bedrijven met tien of meer werkzame personen en een verbeterde wegingsmethode hanteert. Omdat kleinere bedrijven minder vaak AI gebruiken, liggen de percentages in deze tweede reeks stelselmatig hoger; voor een aantal branches publiceerde het CBS in die reeks geen apart cijfer. Het verschil tussen beide reeksen weerspiegelt dus vooral de ondergrens in bedrijfsgrootte en de gewijzigde weging, niet een meetfout. Alle percentages zijn door het CBS afgerond op hele procenten. De cijfers over 2025 zijn voorlopig.
Alle data opgehaald op 5 juni 2026.
Heb je vragen over deze analyse, aanvullende informatie, of constateer je een onjuistheid? Neem dan gerust contact met ons op via research@appwiki.nl. De volledige dataset met alle branches is op aanvraag beschikbaar als Excel-bestand.